AED

Krakowska Sieć AED „IMPULS ŻYCIA”

Podczas spotkania w ramach cyklu Ratownictwo Po Godzinach Jerzy Woźniakiewicz z zasłoniętymi oczami uruchamia AED.
Podczas spotkania w ramach cyklu Ratownictwo Po Godzinach Jerzy Woźniakiewicz z zasłoniętymi oczami uruchamia i podłącza AED.

Kilkanaście lat temu, jako Przewodniczący Zarządu Dzielnicy XIV, organizowałem bezpłatne kursy pierwszej pomocy dla mieszkańców Czyżyn. Po jednym z nich zapytałem prowadzącego zajęcia ratownika, co jeszcze – oprócz szybkiej resuscytacji – można zrobić, aby znacząco zwiększyć przeżywalność poszkodowanych w przypadku nagłego zatrzymania krążenia (NZK). Zapewnić szybki dostęp do defibrylacji – odpowiedział. Po czym uśmiechnął się smutno i dodał: nie uczymy na naszych kursach pierwszej pomocy obsługi automatycznych defibrylatorów zewnętrznych, bo w Polsce prawie nigdzie ich nie ma. Wtedy postanowiłem to zmienić.

Kilka lat później zostałem radnym Miasta Krakowa. Wtedy przygotowałem pierwszy w Polsce, realizowany w dużym mieście, kompleksowy plan zapewnienia powszechnego, szybkiego dostępu do defibrylacji – projekt Krakowska Sieć AED „IMPULS ŻYCIA”.

Projekt został entyzjastycznie przyjęty i pozytywnie zaopiniowany przez Polską Radę Resuscytacji, a jej prezes prof. Janusz Andres podczas sesji Rady Miasta apelował do radnych o jego przyjęcie. I tak też się stało. Uchwała XX/264/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 września 2007 r. w sprawie kierunków działania dla Prezydenta Miasta Krakowa w zakresie budowy sieci automatycznych defibrylatorów zewnętrznych w miejscach publicznych poprzez realizację Ramowego Programu Krakowska Sieć AED IMPULS ŻYCIA została przyjęta przez krakowskich radnych.

Projekt zakładał kilka kierunków działania: po pierwsze umieszczenie automatycznych defibrylatorów zewnętrznych w wielu ogólnodostępnych miejscach publicznych na terenie miasta. Po drugie zorganizowanie szkoleń z pierwszej pomocy z użyciem AED, a po trzecie przeprowadzenie silnej promocji projektu oraz samej idei powszechnych szkoleń mieszkańców z zakresu BLS/AED.

Defibrylator zainstalowany w ramach projektu.
Defibrylator zainstalowany w ramach projektu.

Sieć miała być budowana w oparciu o trzy drogi – przede wszystkim przez Miasto, ale też przez instytucje miejskie oraz przez podmioty prywatne na terenie swoich obiektów (kin, marketów, itp.).

W 2008 roku umieszczono 18 AED w 14 lokalizacjach. Przeszkolono też 1500 osób, zrealizowano promocyjne materiały multimedialne i inne materiały informacyjne. W kolejnym roku dokupiono dodatkowych 6 zestawów automatycznych defibrylatorów zewnętrznych, przeszkolono 2000 osób na podstawowym poziomie oraz przeprowadzono kursy na wyższych poziomach (KPP). W kolejnych latach Miasto w ramach programu finansowało szkolenia dla 1000-2000 osób. Obecnie jest rozmieszczonych w różnych punktach miasta 31 AED miejskich wchodzących w skład sieci, a ponadto wiele defibrylatorów zgodnie z założeniami programu dokupiły jednostki miejskie, inne podmioty publiczne oraz prywatne firmy.

Urządzenia AED od początku programu używane były w Krakowie kilkakrotnie. Do najbardziej znanych przypadków użycia AED należy niewątpliwie udana resuscytacja kobiety w tunelu tramwajowym.

Przypomnijmy, że w 2007 roku, gdy pisałem program, rocznie w całej Europie dochodziło do ok. 700 tys. nagłych zatrzymań krążenia z przyczyn kardiologicznych. Z tej liczby tylko 5-10% osób przeżywało do momentu wypisu ze szpitala. Ustalono, że przyczyny kardiologiczne są najczęstszym powodem zgonów. Warto dodać, że jedynie w samym Śródmieściu Krakowa rocznie dochodziło do około 100 nagłych zatrzymań krążenia. Szanse na skuteczną defibrylację, a co za tym idzie przeżycie osoby, której serce przestało poprawnie pracować maleją o ok. 10% z każdą minutą. Badania naukowe szacują, że szansa ta jest największa jeżeli defibrylacja zostanie wykonana w ciągu 2 minut od zatrzymania krążenia. Czas dojazdu pogotowia zazwyczaj trwa dłużej.

Rozwój sieci IMPULS ŻYCIA został wpisany do nowego programu „Bezpieczny Kraków”.